دانشگاه عالی دفاع ملی
(با همکاری هیئت حمایت از کرسیهای نظریهپردازی، نقد و مناظره شورای عالی انقلاب فرهنگی و انجمن علمی حکمرانی متعالی ایران)نظریهپردازی راهبردی2981-01324220250823Media and the Evolution of Political Systems in Contemporary Civilizations: A Theoretical Analysis of Media’s Role in Shaping Political and Civilizational Architectures in the Digital Eraرسانه و تحول سیاست در تمدنهای نوین؛ بررسی نظری نقش رسانهها در شکلگیری و تحول ساختارهای سیاسی و تمدنی در عصر دیجیتال1363469FAمحمدامینکشاورز حداددانشجوی دکتری علوم سیاسی، گرایش اندیشههای سیاسی، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، تهران، ایران.Journal Article20250530Media have long played a fundamental role in shaping political and civilizational structures; however, in the digital age, this role has undergone a radical transformation. Digital media are no longer mere instruments of information transmission but have become active agents in the reproduction and transformation of civilizational and political relations. Transcending temporal and spatial constraints, contemporary media have unprecedentedly reconfigured processes of civilizational identity formation, power distribution, political legitimation, and the reorganization of civilizational orders. Employing thematic analysis methodology and engaging with seminal theories - including McLuhan's "global village," Castells "network society," Habermas "public sphere," Gramsci's "cultural hegemony," and McCombs & Shaw's "agenda-setting" - this study examines media's role in civilizational transformations. It demonstrates how digital media have influenced the formation of civilizational discourses, redefined intercultural and intersocietal relations, and either intensified or mitigated civilizational divides. The findings reveal that while media have fostered intercivilizational dialogue, strengthened cultural discourses, and accelerated civilizational convergence, they have also exacerbated informational inequalities, cultural imperialism, and ideological rifts. Media have thus become instruments for representing, reinforcing, and even challenging civilizational values and norms. Ultimately, while digital media have created unparalleled opportunities for interconnectivity among civilizations, they have simultaneously precipitated a reconfiguration of power dynamics and civilizational architectures that demands critical and profound scrutiny.رسانهها از دیرباز نقشی اساسی در شکلدهی به ساختارهای سیاسی و تمدنی ایفا کردهاند؛ اما در عصر دیجیتال، این نقش دستخوش تحولی بنیادین شده است. رسانههای دیجیتال دیگر صرفاً ابزار انتقال اطلاعات نیستند؛ بلکه به کنشگرانی فعال در بازتولید و دگرگونی مناسبات تمدنی و سیاسی بدل شدهاند. رسانههای نوین، با فراتر رفتن از محدودیتهای زمانی و مکانی، فرایندهای شکلگیری هویتهای تمدنی، توزیع قدرت، مشروعیتبخشی سیاسی و بازآرایی نظمهای تمدنی را به شیوهای بیسابقه متحول کردهاند. این پژوهش با روش تحلیل مضمون و اشاره به نظریات مطرح «دهکده جهانی» مک لوهان، «جامعه شبکهای» کاستلز، «حوزه عمومی» هابرماس، «هژمونی فرهنگی» گرامشی و «برجستهسازی» مک کامبز و شاو به بررسی نقش رسانهها در تحولات تمدنی پرداخته و نشان میدهد که رسانههای دیجیتال چگونه در تکوین گفتمانهای تمدنی، بازتعریف روابط میان فرهنگها و جوامع و همچنین تشدید یا تضعیف شکافهای تمدنی مؤثر واقع شدهاند. یافتههای پژوهش نشان میدهد که رسانهها از یکسو به تعاملات میانتمدنی، تقویت گفتمانهای فرهنگی و تسریع فرایندهای همگرایی تمدنی کمک کردهاند و از سوی دیگر، به بسط نابرابریهای اطلاعاتی، استعمار فرهنگی و تعمیق گسستهای ایدئولوژیک انجامیدهاند. در این میان، رسانهها به ابزاری برای بازنمایی، تثبیت و حتی چالش با ارزشها و هنجارهای تمدنی بدل شدهاند. در نهایت، درحالیکه رسانههای دیجیتال ظرفیتهایی بیبدیل برای پیوند میان تمدنها ایجاد کردهاند؛ اما همزمان، نوعی بازآرایی در مناسبات قدرت و ساختارهای تمدنی را رقم زدهاند که نیازمند واکاوی انتقادی و عمیق است.http://theory.sndu.ac.ir/article_3469_c6ac469422d7f80319b258fb1275dffb.pdfدانشگاه عالی دفاع ملی
(با همکاری هیئت حمایت از کرسیهای نظریهپردازی، نقد و مناظره شورای عالی انقلاب فرهنگی و انجمن علمی حکمرانی متعالی ایران)نظریهپردازی راهبردی2981-01324220250823The Strategy of Approbatory Supervision and Re-examining the Nature of the Guardian Council's Electoral Oversightراهبرد نظارت استصوابی و بازخوانی ماهیت نظارت شورای نگهبان بر انتخابات37623465FAقدرتاللهرحمانیدانشیار گروه حقوق عمومی و بینالملل، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران.زهراساداتحجازیگروه حقوق عمومی و بینالملل، دانشکده حقوق و علوم سیاسی ، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران.Journal Article20250514Elections represent the most legitimate means of expressing the people's will. The manifestation of political tendencies in elections, engenders competition among multiple factions and groups, and any harm inflicted upon the electoral process inevitably compromises its outcomes. Consequently, "electoral oversight" emerges as an undeniable strategic necessity. In the Islamic Republic of Iran, this critical responsibility is vested in the Guardian Council. Numerous perspectives have been advanced regarding the nature of the Council's electoral supervision: "exploratory supervision," "approbatory supervision," "disciplinary supervision," and "electoral supervision." This study examines the theoretical foundations of doubts raised concerning the guardianship-based (vilāyī) nature of electoral oversight. Employing a descriptive methodology and qualitative content analysis, the research seeks to answer the question: "Can guardianship supervision - previously conceptualized as oversight of political power in the Islamic system - be extended to electoral supervision in the Islamic Republic?" The study's hypothesis and final conclusions indicate that despite existing arguments supporting guardianship supervision, specifically regarding electoral oversight in the Islamic Republic of Iran, the theory of guardianship supervision cannot be substantiated, while the existing evidence confirms approbatory supervision as the strategic oversight model. انتخابات، موجهترین طریق اعمال اراده مردم است. تجلی گرایشهای سیاسی در انتخابات، رقابت جناحها و گروههای متعدد را در پی دارد و چنانچه هرگونه آسیبی به انتخابات وارد آید، نتایج آن را خدشهدار ساخته است؛ بنابر این موضوع «نظارت بر انتخابات» بهعنوان امری راهبردی، ضرورتی انکارناپذیر مییابد. در جمهوری اسلامی ایران، امتثال این وظیفه خطیر بر عهده شورای نگهبان است. تاکنون آرای متعددی در باب نوع نظارت شورا بر انتخابات مطرح گردیده است: «نظارت استطلاعی»، «نظارت استصوابی»، «نظارت انضباطی» و «نظارت انتخاباتی». هدف پژوهش، بررسی مبانی نظری شبهاتی است که پیرامون ولایی بودن نظارت بر انتخابات مطرح میشود. پژوهش حاضر، با روشی توصیفی و با ابزار تحلیل محتوای کیفی، به دنبال پاسخگویی بدین پرسش است که «آیا نظارت ولایی که سابقاً بهعنوان نظارت بر قدرت سیاسی در نظام اسلامی مطرح شده است، در نظارت بر انتخابات در جمهوری اسلامی راه دارد؟» مفروض پژوهش و برایند نوشتار، حاکی از آن است که علیرغم وجود برخی ادله پیرامون نظارت ولایی، مشخصاً در باب نظارت بر انتخابات در جمهوری اسلامی ایران، نمیتوان نظریه نظارت ولایی را پذیرفت و ادله موجود، نظارت استصوابی را بهعنوان نظارت راهبردی، اثبات مینماید.http://theory.sndu.ac.ir/article_3465_57c350264279619b10e64d0801df2192.pdfدانشگاه عالی دفاع ملی
(با همکاری هیئت حمایت از کرسیهای نظریهپردازی، نقد و مناظره شورای عالی انقلاب فرهنگی و انجمن علمی حکمرانی متعالی ایران)نظریهپردازی راهبردی2981-01324220250823Theorizing an Indigenous Model of People-Centered Crisis Management in the Islamic Republic of Iranنظریهپردازی الگوی بومی مدیریت مردممحور بحرانها در جمهوری اسلامی ایران63923726FAیدالهصادقیاستادیار و عضو هیئت علمی گروه زیربنایی و تولیدی، پژوهشکده تحقیقات راهبردی، تهران، ایرانJournal Article20251103The growing frequency of natural disasters and the increasing complexity of emerging crises have intensified the need to reconsider conventional crisis management models. In this context, the Islamic Republic of Iran, as a country with a high risk of natural hazards, requires a model that, in addition to utilizing institutional capacities, is grounded in popular foundations and social networks. Adopting a theoretical–applied approach and an explanatory case study method, this research seeks to develop and explicate an indigenous model of people-centered crisis management within the intellectual and social framework of the Islamic Republic. Data were collected from the field experiences of intermediary circles (“halqeh-haye miyani”) in three cases: the Khoy earthquake, the Sistan and Baluchestan flood, and the Aleppo earthquake in Syria, and analyzed through the grounded theory approach. The findings reveal that the people-centered crisis management model in the Islamic Republic is structured around four main stages: foresight and preparedness, crisis onset, field management, and post-crisis reconstruction. At each stage, the intermediary circles play a pivotal role as the connecting link between the people and the government. The results indicate the emergence of novel theoretical components such as “field-based democracy in crisis,” “linking circles as inter-level actors,” and “intelligent decision-making based on social participation.” This model can be regarded as a step toward developing an indigenous theory of crisis management within the framework of the Islamic Republic.افزایش بلایای طبیعی و پیچیدگی بحرانهای نوپدید، ضرورت بازاندیشی در الگوهای متداول مدیریت بحران را دوچندان ساخته است. در این میان، جمهوری اسلامی ایران بهعنوان کشوری با ریسک بالای حوادث طبیعی، نیازمند مدلی است که علاوه بر بهرهگیری از ظرفیتهای نهادی، بتواند بر بنیانهای مردمی و شبکههای اجتماعی استوار گردد. این پژوهش با رویکردی نظری-کاربردی و بر پایه روش مطالعه موردی تبیینی، در پیِ تکوین و تبیین الگوی بومی مدیریت مردممحور بحرانها در چهارچوب نظام فکری و اجتماعی جمهوری اسلامی است. دادهها از بررسی تجربیات میدانی «حلقههای میانی» در سه موقعیت زلزله خوی، سیل سیستان و بلوچستان و زلزله حلب سوریه استخراج و با رویکرد «نظریهپردازی زمینهای» تحلیل شده است. یافتهها نشان میدهد که الگوی مدیریت مردممحور بحران در جمهوری اسلامی، مبتنی بر چهار مرحله اصلی شامل: پیشنگری و آمادگی، آغاز بحران، مدیریت میدانی و بازسازی پس از بحران است که در هر مرحله، حلقههای میانی بهعنوان پیوند میان مردم و حاکمیت، نقشی کلیدی دارد. نتایج حاصل، بیانگر شکلگیری مؤلفههای نظری تازهای همچون «مردمسالاری میدانی در بحران»، «حلقههای پیوندی بهمثابه کنشگران بین سطحی»، و «تصمیمسازی هوشمند بر مبنای مشارکت اجتماعی» است. این مدل، میتواند بهعنوان گامی در جهت نظریهپردازی بومی در حوزه مدیریت بحران در نظام جمهوری اسلامی تلقی گردد.http://theory.sndu.ac.ir/article_3726_229381359bd14064196410243f70f0c8.pdfدانشگاه عالی دفاع ملی
(با همکاری هیئت حمایت از کرسیهای نظریهپردازی، نقد و مناظره شورای عالی انقلاب فرهنگی و انجمن علمی حکمرانی متعالی ایران)نظریهپردازی راهبردی2981-01324220250823.تحلیل نظری طراحی و اعتباربخشی برنامه درسی تلفیقی931303848FAزهراتوکلیدانشجوی دکتری برنامهریزی درسی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایرانمصطفیقادریدانشیار مطالعات برنامهریزی درسی، دانشکده علوم تربیتی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایرانپرویناحمدیدانشیار گروه مدیریت و برنامهریزی آموزشی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه الزهرا (س)، تهران، ایرانحسینچهارباشلواستادیار گروه علوم تربیتی و مشاوره، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایرانJournal Article20260121.این پژوهش با هدف تحلیل نظری طراحی و اعتباربخشی برنامه درسی تلفیقی علوم تجربی با هنر پایه پنجم ابتدایی و طراحی و ارائه چهارچوب انجام شده است. این تحقیق از نوع کاربردی بوده که با روش تحقیق آمیخته (کیفی-کمی) انجام پذیرفته است. اطلاعات مورد نیاز در بخش کیفی با استفاده از مصاحبههای متمرکز از تعداد 21 نفر از صاحبنظران (11 معلم و 10 متخصص برنامه درسی) تا اشباع نظری و در بخش کمی از تعداد 201 نفر از معلمان علوم تجربی و کارشناسان حوزه برنامه درسی با پرسشنامه محققساخته گردآوری و به روش توصیفی و تحلیلی تجزیهوتحلیل اطلاعات انجام شده است. براساس نتایج بهدستآمده، طراحی برنامه درسی تلفیقی علوم تجربی و هنر پایه پنجم با تعیین اهداف، محتوا، روش و ارزشیابی انجام پذیرفته و در بحث اعتبارسنجی بُعد تلفیق تجارب (با میانگین نمره 88/3 از 5)، بُعد تلفیق با زندگی واقعی (با میانگین نمره 88/3 از 5)، بُعد تلفیق اجتماعی (با میانگین نمره 88/3 از 5)، بُعد تلفیق دانش (با میانگین نمره 88/3 از 5) و بُعد تلفیق طراحی برنامه درسی (با میانگین نمره 88/3 از 5) بهعنوان ابعاد اصلی در طراحی تلفیق برنامه درسی علوم تجربی پایه پنجم مطرح هستند که همگی این ابعاد از رتبه اعتباری بالایی برخوردار هستند. همچنین در تبیین هرکدام از این ابعاد بُعد تلفیق تجارب 6/21 درصد، بُعد تلفیق با زندگی واقعی 2/32 درصد، بُعد تلفیق اجتماعی 7/16 درصد، بُعد تلفیق دانش 7/25 درصد و بُعد طراحی برنامه درسی 4/18 درصد از اعتبارسنجی تلفیق برنامه درسی علوم تجربی را تبیین مینمایند. بنا بر شواهد پژوهش میتوان استدلال کرد که طراحی فعالیتهای تلفیقی در سطح کنش معلمان و دانشآموزان برای درس علوم تجربی پایه پنجم ابتدایی با ابعاد بیانشده امکانپذیر است و اگر معلمان شیوههای تلفیقی را در کلاسهای خود بهدرستی به کار ببرند یادگیری دانشآموزان بهتر خواهد شد.http://theory.sndu.ac.ir/article_3848_2d4d38f78ce31733c342a221bddebad1.pdfدانشگاه عالی دفاع ملی
(با همکاری هیئت حمایت از کرسیهای نظریهپردازی، نقد و مناظره شورای عالی انقلاب فرهنگی و انجمن علمی حکمرانی متعالی ایران)نظریهپردازی راهبردی2981-01324220250823.تبیین جامعهشناختی نقش قراردادهای اقتصادی در توسعه صنعت گردشگری1311703849FAنیلوفرزمانیاندانشجوی دکتری جامعهشناسی، گرایش اقتصاد و توسعه واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایرانطلیعهخادمیاناستادیار گروه علوم اجتماعی واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایرانعبدالرضاادهمیدانشیار و عضو هیئت علمی گروه علوم اجتماعی واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایرانJournal Article20260121.این پژوهش به بررسی و تبیین جامعهشناختی نقش قراردادهای اقتصادی در توسعه صنعت گردشگری (تحلیل نظری) میپردازد. این پژوهش به روش آمیخته اکتشافی انجام شده که در بخش کیفی با رویکرد دادهبنیاد و کدگذاری دادههای گردآوریشده از مصاحبه متمرکز با 20 نفر از صاحبنظران با نمونهگیری نظری تا اشباع نظری نسبت به احصای ابعاد اصلی اقدام شده است. در بخش کمی با استفاده از روش پیمایشی و گردآوری اطلاعات با پرسشنامه محققساخته از تعداد 341 نفر از جامعه آماری بهعنوان حجم نمونه که به روش تصادفی ساده انتخاب شدهاند اقدام شده است. تجزیهوتحلیل دادهها بهصورت تلفیقی بخش کمی و کیفی صورت پذیرفته است. براساس یافتهها قراردادهای اقتصادی موجب توسعه زیرساختها شده است و سرمایهگذاری کشورهای خارجی ازجمله چین در پروژههایی مانند هتلسازی و حملونقل، ظرفیت پذیرش گردشگران را تا ۱ میلیون نفر افزایش داده است؛ اما معافیتهای مالیاتی برای شرکتهای خارجی موجب نارضایتی کسبوکارهای محلی و ایجاد شکاف رقابتی شده است و ورود گردشگران به تغییر الگوی مصرف در مناطق گردشگری منجر شده است. درنهایت در خصوص نقش این قراردادها در توسعه صنعت گردشگری باید گفت مقدار ضریب همبستگی بین متغیرها 488/0 است که نشان میدهد بین متغیر مستقل (قراردادهای اقتصادی) و متغیر وابسته پژوهش همبستگی متوسط و مستقیمی وجود دارد و 1/24 درصد از کل توسعه صنعت گردشگری وابسته به متغیر مستقل تحقیق (قراردادهای اقتصادی) است. بنابراین میزان تأثیر متغیر مستقل بر متغیر وابسته 1/24 درصد است. میتوان گفت قراردادهای اقتصادی بر توسعه صنعت گردشگری تأثیر دارد.http://theory.sndu.ac.ir/article_3849_41cf3b87a016b601eae7dc35d8cb481e.pdfدانشگاه عالی دفاع ملی
(با همکاری هیئت حمایت از کرسیهای نظریهپردازی، نقد و مناظره شورای عالی انقلاب فرهنگی و انجمن علمی حکمرانی متعالی ایران)نظریهپردازی راهبردی2981-01324220250823.بررسی تحلیل نظری ظرفیت انطباق جامعه با بحران و عوامل مؤثر در آن1711903850FAمحمدشاهمحمدیعضو هیئت علمی دانشگاه فرماندهی و ستاد ارتش، تهران، ایرانکامرانسهرابیدانشجوی دکتری مدیریت بحران، دانشگاه فرماندهی و ستاد ارتش، تهران، ایرانJournal Article20260121.این تحقیق به تحلیل نظری ظرفیت انطباق جامعه با بحرانها و عوامل مؤثر بر آن میپردازد. هدف اصلی تحقیق شناسایی و تحلیل نظریههای اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی، حکمرانی و زیستمحیطی است که بر توانایی جوامع در مواجهه با بحرانها و بازگشت به وضعیت پایدار تأثیر میگذارند. برای دستیابی به این هدف، از روش تحقیق توصیفی- تحلیلی و با استفاده از دادههای میدانی و کتابخانهای بهره گرفته شده است. نتایج نشان میدهند که براساس نظریههای موجود سرمایه اجتماعی، حکمرانی مؤثر، زیرساختهای مقاوم و فرهنگ مشارکت اجتماعی بهعنوان عوامل کلیدی در تقویت ظرفیت انطباق جوامع با بحرانها شناخته میشوند. علاوه بر این وجود شبکههای حمایتی قوی و برنامههای پیشگیرانه در مدیریت بحرانها تأثیر زیادی در کاهش آسیبپذیری و افزایش تابآوری دارد. براساس این یافتهها، پیشنهاد میشود که برای افزایش ظرفیت انطباق جامعه با بحرانها، توجه ویژهای به بهبود حکمرانی، تقویت زیرساختها و تقویت فرهنگ همکاری در جوامع صورت گیرد. این تحقیق میتواند به سیاستگذاران و مدیران اجرایی در طراحی استراتژیهای مؤثر برای مقابله با بحرانها و افزایش تابآوری جوامع کمک کند.http://theory.sndu.ac.ir/article_3850_96221959eb1121d8017a1d1193b918fd.pdf