دانشگاه عالی دفاع ملی
(با همکاری هیئت حمایت از کرسیهای نظریهپردازی، نقد و مناظره شورای عالی انقلاب فرهنگی و انجمن علمی حکمرانی متعالی ایران)نظریهپردازی راهبردی2981-01324420260220An anthropological study of Instagram users' lifestyle theories based on grounded theoryمطالعه مردمشناختی نظریههای سبک زندگی کاربران اینستاگرام بر پایۀ نظریۀ دادهبنیاد3965FAافسانهمحمدیگروه مردم شناسی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایرانمحمدهادیمنصور لکورجگروه مردم شناسی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایرانطهمورثشیریگروه جامعه شناسی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایرانJournal Article20250911The present study aims to conduct an ethnographic examination of the lifestyle of Instagram users, with a focus on female psychology students at the Islamic Azad University, Qods City Branch, using the Grounded Theory method (Strauss and Corbin’s systematic approach). This research seeks, through a qualitative perspective and from the lens of digital anthropology, to achieve a deeper understanding of the meanings, patterns, processes, and consequences of this specific group’s presence on the Instagram social network. The participants consisted of 28 female psychology students from the Islamic Azad University, Qods City Branch, who were selected through theoretical sampling. Data were collected through in‑depth semi‑structured interviews and non‑interventionist observation of Instagram profiles, and were analyzed using MAXQDA software. The data analysis process was carried out in three stages of coding. From an anthropological perspective, the findings indicate that the lifestyle of this group of users on Instagram is a complex, multilayered, and dialectical phenomenon that cannot be reduced merely to content consumption, entertainment, or even self‑presentation. Rather, this lifestyle constitutes a field for an identity‑construction project in which individuals actively and consciously engage in the selective representation of the self. The final grounded theory, titled “Identity Exchange under Specialized Surveillance: The Formation of Patchwork Identity in the Instagram Display Field,” was developed. This theory suggests that female psychology students, when confronted with conflicting expectations, utilize their specialized knowledge as an “inner observer” to engage in the “dramaturgical structuring of the self.” The final outcome of this exchange is a “patchwork identity”—a flexible yet fragile identity that allows adaptation to different situations while simultaneously challenging psychological continuityپژوهش حاضر با هدف مطالعه مردمشناختی سبک زندگی کاربران اینستاگرام با تأکید بر دانشجویان دختر رشته روانشناسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد شهر قدس و با بهرهگیری از روش نظریه دادهبنیاد (رهیافت نظاممند اشتراوس و کوربین) انجام شده است. این پژوهش در پیِ آن است تا با رویکردی کیفی و از دریچه مردمشناسی دیجیتال، به درک عمیقتری از معناها، الگوها، فرایندها و پیامدهای حضور این گروه خاص از کاربران در شبکه اجتماعی اینستاگرام دست یابد. مشارکتکنندگان در پژوهش، ۲۸ نفر از دانشجویان دختر رشته روانشناسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد شهر قدس بودند که به روش نمونهگیری نظری انتخاب شدند. دادهها از طریق مصاحبههای عمیق نیمهساختاریافته و مشاهده غیرمداخلهگرایانه پروفایلهای اینستاگرامی جمعآوری و با استفاده از نرمافزار MAXQDA تحلیل شدند. فرایند تحلیل دادهها در سه مرحله کدگذاری انجام گرفت. یافتههای پژوهش به لحاظ مردمشناسی نشان میدهد که سبک زندگی این گروه از کاربران در اینستاگرام، پدیدهای پیچیده، چندلایه و دیالکتیکی است که نمیتوان آن را صرفاً به مصرف محتوا، سرگرمی یا حتی خودنمایی تقلیل داد. این سبک زندگی، عرصهای برای پروژه هویتسازی است که در آن فرد بهطور فعال و آگاهانه به بازنمایی گزینشی خود میپردازد. نظریه زمینهای نهایی با عنوان «مبادله هویت تحت نظارت تخصصی؛ شکلگیری هویت چهلتکه در میدان نمایش اینستاگرام» ارائه گردید. این نظریه نشان میدهد که دانشجویان دختر روانشناسی در مواجهه با انتظارات متعارض، با بهرهگیری از آگاهی تخصصی خود بهعنوان «ناظر درونی»، به «ساختارمندسازی نمایشی خود» دست میزنند. محصول نهایی این مبادله، «هویت چهلتکه» است؛ هویتی منعطف، اما شکننده که امکان انطباق با موقعیتهای مختلف را فراهم میکند اما پیوستگی روانی را به چالش میکشد.http://theory.sndu.ac.ir/article_3965_fe33ab6ba4c37f7d46dc025e9a208a29.pdfدانشگاه عالی دفاع ملی
(با همکاری هیئت حمایت از کرسیهای نظریهپردازی، نقد و مناظره شورای عالی انقلاب فرهنگی و انجمن علمی حکمرانی متعالی ایران)نظریهپردازی راهبردی2981-01324420260220Sociological Analysis of the Role of Cultural and Social Capital on Family Interactions
(With an Approach to Spousal Violence)تحلیل جامعه شناختی نقش سرمایه فرهنگی و اجتماعی بر تعاملات خانواده (با رویکرد به خشونت همسران)3966FAسارهغفاریدانشجوی دکتری جامعهشناسی واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامیطلیعهخادمیانعضو هیئت علمی واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامیحبیبصبوری خسروشاهیعضو هیئت علمی واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامیJournal Article20251214Given the importance of theoretically explaining the perspectives of experts in various fields of social sciences regarding cultural and social capital, this study was conducted with the aim of providing a sociological analysis of the role of cultural and social capital in family interactions (with an emphasis on spousal violence).This research employed a qualitative approach, and the required data were collected through focused interviews with 30 experts until theoretical saturation was reached. Library sources were also used as complementary material. Data were analyzed through coding and categorization of the collected information.The final findings indicate that the level of social and cultural capital among men in the country is moderate, which stems from broader societal conditions. Ultimately, the study concludes that cultural and social capital significantly influence family interactions in Tehran. This influence is direct: as levels of cultural and social capital increase, family members’ interactions improve and spousal violence decreases. Therefore, policymakers and stakeholders should give serious attention to enhancing social and cultural capital in order to strengthen positive family interactionsبا توجه به اهمیت تبیین نظری نظریههای صاحبنظران حوزههای مختلف علوم اجتماعی در خصوص سرمایههای فرهنگی و اجتماعی، این پژوهش با هدف تحلیل جامعهشناختی نقش سرمایه فرهنگی و اجتماعی بر تعاملات خانواده (با رویکرد به خشونت همسران) انجام پذیرفته است. این تحقیق از نوع کیفی بوده و اطلاعات مورد نیاز با استفاده از مصاحبه متمرکز با تعداد 30 نفر از صاحبنظران تا اشباع نظری گردآوری گردیده است و از منابع کتابخانهای بهعنوان روش مکمل بهرهگیری شده است. با کدگذاری و مقولهبندی دادهها نسبت به انجام تجزیهوتحلیل اطلاعات گردآوری شده اقدام شده است. در نتیجه نهایی پژوهش مشخص گردد که میزان سرمایه اجتماعی و فرهنگی در بین مردان در کشور در حد متوسطی بوده که منبعث از شرایط کلی جامعه در این زمینه است. در نهایت میتوان براساس یافتههای پژوهش گفت سرمایه فرهنگی و اجتماعی بر تعاملات اعضای خانواده در شهر تهران تأثیرگذار است که این تأثیر به شکل مستقیمی بوده و با افزایش میزان سرمایه فرهنگی و اجتماعی میزان تعاملات اعضای خانواده افزایش مییابد و میزان خشونت همسران کاهش مییابد که برنامهریزان و دستاندرکاران در کشور به منظور افزایش میزان تعملات مثبت خانواده باید توجه ویژهای به افزایش میزان سرمایههای اجتماعی و فرهنگی داشته باشندhttp://theory.sndu.ac.ir/article_3966_5fc37dd4728c38ba124809991429dc2a.pdfدانشگاه عالی دفاع ملی
(با همکاری هیئت حمایت از کرسیهای نظریهپردازی، نقد و مناظره شورای عالی انقلاب فرهنگی و انجمن علمی حکمرانی متعالی ایران)نظریهپردازی راهبردی2981-01324420260220Theoretical analysis of the role of virtual spaces on social interactions of family membersتحلیل نظری نقش فضاهای مجازی بر تعاملات اجتماعی اعضای خانواده3967FAسید موسیرئیسیاستادیار گروه آموزشی علوم انسانی، دانشگاه مهارت ملیJournal Article20251103Given the importance of understanding and analyzing the theoretical perspectives of scholars in the social sciences regarding the use of cyberspace and its effects on individuals’ lives, this study aims to provide a theoretical analysis of the role of virtual spaces in the social interactions of family members.This research employed a mixed‑method approach: the quantitative part was descriptive‑explanatory and used a survey method, while the qualitative part used interviews. All married residents of Kermanshah city (above 18 years of age) were considered the statistical population. Cochran’s formula was used to determine the sample size, which was calculated as 383. To ensure the completion of all questionnaires, 385 individuals were selected as the final sample. Data were collected using a researcher-made questionnaire and interview form, and then analyzed. Social theories emphasize the emergence of internet addiction and the effects of excessive use of virtual social networks on both intra-group and inter-group family relationships. The impact of virtual space usage on family members’ interactions was found to be 28.3%, which highlights the need for families to take this issue seriously in order to improve family relationships and reduce excessive use of virtual environments. The findings show that 28.3% of the total changes in family members’ interactions depend on the independent variable of the study (use of virtual space), confirming the theoretical perspectives regarding the influence of virtual environments on family interactions.با توجه به اهمیت شناخت نظری و تحلیل نظریههای صاحبنظران حوزههای اجتماعی در باب استفاده از فضای مجازی و تأثیرگذاری آن بر زندگی افراد، این پژوهش با هدف تحلیل نظری نقش فضاهای مجازی بر تعاملات اجتماعی اعضای خانواده انجام پذیرفته است. این تحقیق از نوع تلفیقی بوده و بخش کمی از نوع توصیفی- تبیینی و از روش تحقیق پیمایشی و در بخش کیفی نیز از روش مصاحبه استفاده شده است. کلیه ساکنین متأهل (بالای 18 سال) شهر کرمانشاه به عنوان جامعه آماری تحقیق مد نظر هستند. در این تحقیق از فرمول کوکران به منظور تعیین حجم نمونه به شرح زیر استفاده میگردد و با توجه به تعداد جامعه آماری، حجم نمونه برابر 383 است که به لحاظ اطمینان از تکمیل کلیه پرسشنامهها تعداد 385 نفر به عنوان نمونه انتخاب گردید. اطلاعات با پرسشنامه محقق ساخته و فرم مصاحبه گردآوری و تجزیهوتحلیل گردیده است. نظریههای اجتماعی بر ایجاد اعتیاد اینترنتی و نقش استفاده بیش از حد از شبکههای اجتماعی مجازی بر روابط درون گروهی و برون گروهی خانوادهها تأکید داشته و میزان تأثیر استفاده از فضاهای مجازی بر تعاملات اعضای خانواده برابر 3/28 درصد است که باید مورد توجه جدی خانوادهها برای بهبود روابط خانوادگی و کاهش استفاده از فضاهای مجازی قرار گیرد. نتایج نشان میدهد 3/28 درصد از کل تغییرات تعاملات اعضای خانواده وابسته به متغیر مستقل تحقیق (استفاده از فضای مجازی) است که تأییدکننده نظریه صاحبنظران در باب تأثیر فضای مجازی بر تعاملات خانوادهها است.http://theory.sndu.ac.ir/article_3967_b6b16e32b495fbed816d3774641fd201.pdfدانشگاه عالی دفاع ملی
(با همکاری هیئت حمایت از کرسیهای نظریهپردازی، نقد و مناظره شورای عالی انقلاب فرهنگی و انجمن علمی حکمرانی متعالی ایران)نظریهپردازی راهبردی2981-01324420260220Theoretical Explanation of the Urban landscape Design Frameworkتبیین نظری چهارچوب طراحی منظر شهری4013FAفائزهسنجابیدانشجوی دکتری تخصصی شهرسازی، گروه معماری و شهرسازی،دانشکده هنر و معماری، واحد تهران غرب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایرانعاطفهدهقان توران پشتیدکتری تخصصی شهرسازی، گروه معماری و شهرسازی،دانشکده هنر و معماری، واحد تهران غرب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایرانسید مجیدنادریدکتری تخصصی شهرسازی، گروه معماری و شهرسازی،دانشکده هنر و معماری، واحد تهران غرب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.Journal Article20260703Considering the importance of urban landscape design for citizens and people with special characteristics, such as colorblind people, this research aims to theoretically explain the framework of urban landscape design for colorblind people, using the case of Enghelab Sports Complex. This research, by adopting a hybrid methodological approach and within the framework of the critical pragmatism paradigm, has addressed the dialectical phenomenological analysis of visual perception and biological experience in the sequential reading of the urban landscape. The statistical population of this study consists of two target groups (first, people with color vision deficiency who are selected through purposive sampling and random classification, and second, people with normal vision who are selected through accessible sampling with a proportional classification method), and the sample size is determined by the Korkan formula. Data analysis was carried out in two parts, quantitative and qualitative, with the help of specialized software. According to the findings, the perception of landscape in color-blind people is fundamentally different, and this group systematically uses multisensory strategies to compensate for the limitation of color perception. The quality of the urban landscape of the Enghelab Sports Complex is evaluated as low from the perspective of this group due to "being monosensory" and "lack of information provided through alternative channels." As a result, we can say that there is a perceptual gap: the Enghelab Sports Complex, like many urban spaces, is designed primarily for users with natural vision. This has led to the creation of a "perceptual gap" in which colorblind people miss out on vital visual information, and as a result, the quality of their experience of space is significantly reduced, and unisensory design fails: the exclusive reliance on "color" as the only means of conveying information (in signs, directional signs, and distinguishing spaces) has made design ineffective and inaccessible to the colorblind population.با توجه به اهمیت طراحی منظر شهری برای شهروندان و افراد دارای ویژگیهای خاص مانند افراد کوررنگ، این تحقیق با هدف تبیین نظری چهارچوب طراحی منظرشهری برای افراد کوررنگ نمونه مورد مجموعه ورزشی انقلاب انجام پذیرفته است. این پژوهش با اتخاذ رویکرد متدیک هیبریدی و در چهارچوب پارادایم پراگماتیسم انتقادی، به تحلیل دیالکتیکی فنومنولوژیک ادراک بصری و تجربه زیستی در خوانش سکانسیال منظر شهری پرداخته است. جامعه آماری این پژوهش از دو گروه هدف (نخست، افراد مبتلا به نقص در دید رنگی که با روش نمونهگیری هدفمند و طبقهبندی تصادفی انتخاب میشوند و دوم، افراد با بینایی طبیعی که از طریق نمونهگیری در دسترس با روش طبقهبندی متناسب گزینش میگردند، تشکیل شده است و حجم نمونه با فرمول کوکران تعیین شده است. تجزیهوتحلیل دادهها در دو بخش کمی و کیفی با کمک نرمافزارهای تخصصی انجام شده است. براساس یافتهها ادراک منظر در افراد کوررنگ اساساً متفاوت است و این گروه بهطور سیستماتیک از راهبردهای چندحسی برای جبران محدودیت ادراک رنگ بهره میبرند. کیفیت منظر شهری مجموعه ورزشی انقلاب از منظر این گروه بهدلیل «تکحسی بودن» و «عدم ارائه اطلاعات از کانالهای جایگزین» پایین ارزیابی میشود. در نتیجه میتوان گفت شکاف ادراکی وجود دارد: مجموعه ورزشی انقلاب، همانند بسیاری از فضاهای شهری، عمدتاً برای کاربران با دید طبیعی طراحی شده است. این امر منجر به ایجاد یک «شکاف ادراکی» شده که در آن افراد کوررنگ، اطلاعات بصری حیاتی را از دست میدهند و در نتیجه، کیفیت تجربه آنها از فضا بهطور معناداری کاهش مییابد و طراحی تک حسی با شکست مواجه میشود: تکیه انحصاری بر «رنگ» بهعنوان تنها وسیله انتقال اطلاعات (در تابلوها، علائم راهنما و تمایز فضاها)، طراحی را برای جمعیت کوررنگ ناکارآمد و غیرقابل دسترس ساخته است.http://theory.sndu.ac.ir/article_4013_9c75ab6786da247eed7fc25a8407513f.pdfدانشگاه عالی دفاع ملی
(با همکاری هیئت حمایت از کرسیهای نظریهپردازی، نقد و مناظره شورای عالی انقلاب فرهنگی و انجمن علمی حکمرانی متعالی ایران)نظریهپردازی راهبردی2981-01324420260220The Effectiveness of Perceiving the Physical Environment of Educational Spaces in Reducing Excitement (Theoretical Analysis)میزان اثربخشی ادراک محیط کالبدی فضاهای آموزشی در کاهش هیجان (تحلیل نظری)4014FAحبابهصالحیدانشجوی دکتری، گروه معماری، واحد ساری، دانشگاه آزاد اسلامی، ساری، ایرانفاطمهمظفری قادیکلاییاستادیار، گروه معماری، دانشکده فنی و مهندسی، واحد ساری، دانشگاه آزاد اسلامی، ساری، ایرانعاطفهدهقان توران پشتیاستادیار، گروه معماری،دانشکده فنی و مهندسی، واحد تهران غرب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایرانصادقنصریدانشیار، گروه علوم تربیتی و روانشناسی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه تربیت دبیر شهید رجایی، تهران، ایرانJournal Article20260703Autism spectrum disorder is associated with sensory processing challenges that can lead to excessive excitement in conventional educational spaces. This study aimed to measure the effectiveness of physical components designed based on Kansei Engineering in reducing excitement in autistic individuals. The present study was conducted using a mixed-method (qualitative-quantitative) approach with Kansei Engineering. The statistical population consisted of 40 high-functioning autistic individuals in Tehran. The independent variables were the physical components of "color," "texture," and "scent," while the dependent variables were excitement (measured using the PANAS scale) and physiological indicators (heart rate and blood pressure). Data were collected through a seven-point Likert scale questionnaire, behavioral observation, and physiological monitoring during the presentation of environmental scenarios using virtual reality (VR), and were analyzed using SPSS software. The results showed that designing the environment based on sensory preferences has a significant effect on reducing negative excitement and physiological arousal. The component of "mild scents" (e.g., lavender), followed by "cool and light colors" and "soft and uniform textures," respectively, had the greatest impact on inducing calmness. The dominant sensory preference was identified as visual, followed by olfactory. When the physical environment of education is designed based on the sensory perception and preferences of autistic individuals using the systematic method of Kansei Engineering, it can serve as an effective tool for emotional regulation, creating a safe space, and improving focus and learning. This research provides more objective guidelines for designing inclusive educational spaces.اختلال طیف اوتیسم با چالشهای پردازش حسی همراه است که میتواند منجر به هیجان بیش از حد در فضاهای آموزشی متعارف گردد. این پژوهش با هدف سنجش اثربخشی مؤلفههای کالبدی طراحی شده بر پایه مهندسی کانسی در کاهش هیجان افراد اوتیستیک انجام شد. مطالعه حاضر به روش ترکیبی (کیفی-کمی) و با رویکرد مهندسی کانسی انجام گرفت. جامعه آماری شامل ۴۰ نفر از افراد اوتیستیک با عملکرد بالا در تهران بود. متغیرهای مستقل، مؤلفههای کالبدی «رنگ»، «بافت» و «رایحه» بودند و متغیرهای وابسته، هیجان (سنجششده با مقیاس PANAS) و شاخصهای فیزیولوژیک (ضربان قلب و فشار خون) بودند. دادهها از طریق پرسشنامه مبتنی بر مقیاس لیکرت هفتدرجهای، مشاهده رفتار و پایش فیزیولوژیک در حین نمایش سناریوهای محیطی با واقعیت مجازی (VR) گردآوری و با نرمافزار SPSS تحلیل شدند. نتایج نشان داد طراحی محیط براساس اولویتهای حسی تأثیر معناداری بر کاهش هیجان منفی و برانگیختگی فیزیولوژیک دارد. مؤلفه «رایحههای ملایم» (مانند اسطوخودوس)، سپس «رنگهای سرد و کمرنگ» و «بافتهای نرم و یکنواخت» به ترتیب بیشترین تأثیر را در ایجاد آرامش داشتند. اولویت حسی غالب در بینایی و سپس بویایی شناسایی شد. محیط کالبدی آموزش، زمانی که براساس ادراک و ترجیحات حسی افراد اوتیستیک و با بهکارگیری روش نظاممند مهندسی کانسی طراحی شود، میتواند بهعنوان ابزاری مؤثر در تنظیم هیجان و ایجاد فضایی امن و بهبود دهنده تمرکز و یادگیری عمل کند. این پژوهش دستورالعملهای عینیتری را برای طراحی فضاهای آموزشی فراگیر ارائه میدهد.http://theory.sndu.ac.ir/article_4014_fa50acf92d136e774e5da7de170358f7.pdf