تجزیه‌وتحلیل تأثیر فضای سیاسی - اجتماعی بر گسست معرفت‌شناختی در اندیشه‌های سیاسی، اجتماعی و فلسفی رضا داوری اردکانی

نویسندگان

1 دانشیار گروه علوم سیاسی، دانشگاه اصفهان.، اصفهان، ایران.

2 دانش‌آموخته کارشناسی ارشد علوم سیاسی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران.

3 ‌دانش‌آموخته کارشناسی ارشد علوم سیاسی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران.

چکیده

 
این پژوهش به بررسی آرا و نظریات رضا داوری اردکانی به‌عنوان یکی از تأثیرگذارترین متفکران چهل سال اخیر در جمهوری اسلامی ایران می‌پردازد؛ تا نسبت به علل گسستِ معرفت‌شناسی در آرا و اندیشه‌های او نائل شود. سؤال اصلیِ پژوهش این است که چگونه شرایط سیاسی و اجتماعی ایرانِ پسا انقلاب اسلامی، موجب شد تا داوری اردکانی آثار دوره متأخر ِخود را متفاوت از آثار اولیه ارائه نماید؟ لازم ‌به‌ ذکر است حیات علمی داوری اردکانی دو بُعد دارد. یک بُعد عقیدتی و اعتقادی و بُعدِ دیگر سیاسی- فلسفی. بر اساس آثار و یافته‌ها، داوری در بُعد اول تغییر خاصی نداشته است، اما در بُعد دیگر آن‌ که به دو دوره تقسیم‌بندی گردیده، دچار گسست معرفت‌شناختی شده است. دوره اول حیات علمی داوری اردکانی، غرب‌زدگی و به چالش‌کشیدن غرب که مرکزِ ثقل پُروبلماتیک است و دوره متأخر او گفتمان توسعه و توسعه‌نیافتگی است که به محور بنیادین تفکر او تحول پیداکرده است. در این پژوهش تلاش شده طبق چهارچوب نظری لوئی‌آلتوسر، زمینه‌های شکل‌گیری دوره اول و علل و عوامل گسست در دوره دوم که همان توسعه و توسعه‌نیافتگی است مورد بررسی قرارگرفته و رویکرد علمی آن از نگاه داوری اردکانی بیان گردد. در انتها، با مقایسه این دو دوره، پیامدهای جدی آن مورد تجزیه‌وتحلیل قرارگرفته است.

کلیدواژه‌ها