دانشیار گروه روانشناسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران
چکیده
براساس نظریه شناختهای مجرمانه، مجرمانی که بهکرات مرتکب جرم میشوند از مجموعهای از شناختهای اخلاقی برخوردارند که جهت عقلانیسازی ارتکاب جرم مورد استفاده قرار میگیرند. پژوهش حاضر، با هدف تحلیل نظری رفتارهای خشونتآمیز بر پایه نظریه شناختهای مجرمانه و آزمون ساختار عاملی و همسانی درونی نسخه سادهشده پرسشنامه سبکهای تفکر مجرمانه (PICTS-SV) انجام شد. این پژوهش توصیفی- همبستگی از نوع تحلیل عاملی و جامعه پژوهش شامل همه افرادی بودند که بهمنظور ترک اعتیاد به کمپی در حاشیه شهر قم مراجعه کرده بودند. نمونهگیری بهصورت تمامشمار انجام شد و 200 نفر از افراد حاضر در کمپ به فرم سادهشده پرسشنامه سبکهای تفکر مجرمانه پس از ترجمه و احراز روایی پاسخ دادند. با استفاده از تحلیل عاملی به روش مؤلفههای اصلی تعداد 8 عامل (تعدیل کردن، برش، استحقاق، جهتگیری قدرت، احساساتی بودن، خوشبینی بیشازحد، سستی شناختی و ناپیوستگی) بهعنوان عاملهای اصلی پرسشنامه مشخص شد و با استفاده از تحلیل عاملی تأییدی عوامل مشخصشده، تأیید شدند. عاملهای تعیینشده دارای ضریب پایایی از 61/0 تا 74/0 بودند و ضریب آلفای کلی پرسشنامه 67/0 به دست آمد. نتایج پژوهش نشان داد این پرسشنامه از روایی و پایایی مناسبی برخوردار است و میتوان از آن بهعنوان ابزاری مناسب جهت شناسایی حوزههای آسیبدیده تفکر و مطالعه شناختهای مجرمانه افراد پرخطر و سازماندهی و تدارک مداخلات لازم استفاده کرد.