تحلیل نظری طراحی و اعتباربخشی برنامه درسی تلفیقی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری برنامه‌ریزی درسی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

2 دانشیار مطالعات برنامه‌ریزی درسی، دانشکده علوم تربیتی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران

3 دانشیار گروه مدیریت و برنامه‌ریزی آموزشی، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه الزهرا (س)، تهران، ایران

4 استادیار گروه علوم تربیتی و مشاوره، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

چکیده

این پژوهش با هدف تحلیل نظری طراحی و اعتباربخشی برنامه درسی تلفیقی علوم تجربی با هنر پایه پنجم ابتدایی و طراحی و ارائه چهارچوب انجام شده است. این تحقیق از نوع کاربردی بوده که با روش تحقیق آمیخته (کیفی-کمی) انجام پذیرفته است. اطلاعات مورد نیاز در بخش کیفی با استفاده از مصاحبه‌های متمرکز از تعداد 21 نفر از صاحب‌نظران (11 معلم و 10 متخصص برنامه درسی) تا اشباع نظری و در بخش کمی از تعداد 201 نفر از معلمان علوم تجربی و کارشناسان حوزه برنامه درسی با پرسش‌نامه محقق‌ساخته گردآوری و به روش توصیفی و تحلیلی تجزیه‌وتحلیل اطلاعات انجام شده است. براساس نتایج به‌دست‌آمده، طراحی برنامه درسی تلفیقی علوم تجربی و هنر پایه پنجم با تعیین اهداف، محتوا، روش و ارزشیابی انجام پذیرفته و در بحث اعتبارسنجی بُعد تلفیق تجارب (با میانگین نمره 88/3 از 5)، بُعد تلفیق با زندگی واقعی (با میانگین نمره 88/3 از 5)، بُعد تلفیق اجتماعی (با میانگین نمره 88/3 از 5)، بُعد تلفیق دانش (با میانگین نمره 88/3 از 5) و بُعد تلفیق طراحی برنامه درسی (با میانگین نمره 88/3 از 5) به‌عنوان ابعاد اصلی در طراحی تلفیق برنامه درسی علوم تجربی پایه پنجم مطرح هستند که همگی این ابعاد از رتبه اعتباری بالایی برخوردار هستند. همچنین در تبیین هرکدام از این ابعاد بُعد تلفیق تجارب 6/21 درصد، بُعد تلفیق با زندگی واقعی 2/32 درصد، بُعد تلفیق اجتماعی 7/16 درصد، بُعد تلفیق دانش 7/25 درصد و بُعد طراحی برنامه درسی 4/18 درصد از اعتبارسنجی تلفیق برنامه درسی علوم تجربی را تبیین می‌نمایند. بنا بر شواهد پژوهش می‌توان استدلال کرد که طراحی فعالیت‌های تلفیقی در سطح کنش معلمان و دانش‌آموزان برای درس علوم تجربی پایه پنجم ابتدایی با ابعاد بیان‌شده امکان‌پذیر است و اگر معلمان شیوه‌های تلفیقی را در کلاس‌های خود به‌درستی به کار ببرند یادگیری دانش‌آموزان بهتر خواهد شد.

کلیدواژه‌ها